Armin Mueller-Stahl

Nacht en dag op aarde

17.5.–20.9.2026

De in 1930 in Tilsit/Oost-Pruisen geboren schilder, muzikant en acteur Armin Mueller-Stahl is met de veelzijdigheid van zijn artistieke uitingsvormen een uitzonderlijke verschijning in de kunst van de 21e eeuw. In zijn verschillende artistieke activiteiten speelt de biografie van de kunstenaar een prominente rol: ontmoetingen in de Duitse Democratische Republiek, de Bondsrepubliek Duitsland en de Verenigde Staten van Amerika hebben het leven van de kunstenaar gevormd. Het artistieke oeuvre van Armin Mueller-Stahl omvat talrijke schilderijen, tekeningen, lithografieën, etsen en zeefdrukken. 

Het Museum Schloss Moyland wijdt een solotentoonstelling aan de kunstenaar, in samenwerking met de Kunsthalle Emden en de Kunst- und Kulturstiftung Opelvillen Rüsselsheim, ter ere van zijn veelzijdige oeuvre. Het doel van de tentoonstelling is om de persoonlijkheid van de kunstenaar en zijn werk te laten zien aan de hand van een aantal voorbeeldige thema's en werkblokken.

Naast de vaak zeer politieke werken van de kunstenaar zijn in de tentoonstelling ook talrijke indrukken van zijn filmische en acteerwerk te zien.

Een catalogus met ongeveer 180 afbeeldingen is voor € 28 verkrijgbaar in de Moylandshop.

Samengesteld door Antje-Britt Mählmann

+ + + 

OPENING VAN DE TENTOONSTELLING
U kunt de tentoonstellingszalen in het kasteel al vanaf zondag 10 mei 2026 om 14 uur bezoeken.
U bent van harte uitgenodigd voor de feestelijke opening van de tentoonstelling op zondag 17 mei 2026 om 14 uur. De toegang is gratis!

+ + +

LET OP
De tentoonstelling is verdeeld over twee gebouwen: bezoek zowel het kasteel als de tentoonstellingshal!

In samenwerking met: 

De tentoonstelling biedt een kijkje in het leven van Armin Mueller-Stahl. Een tijdlijn geeft een overzicht van de gebeurtenissen in zijn leven, historische gebeurtenissen, belangrijke tentoonstellingen en de boeken en filmografie van de kunstenaar. In de entree van de tentoonstelling zijn naast zelfportretten ook enkele fotografische portretten te zien die door collega-kunstenaars zijn gemaakt. Een korte inleidende tekst geeft een overzicht van de artistieke ontwikkeling en de verschillende artistieke technieken waar Mueller-Stahl de voorkeur aan geeft.

De presentatie omvat een breed scala aan media, van schilderijen, meesterlijk uitgevoerde grafische cycli en nieuwe werken op papier tot de meest recente portretten van joodse vrienden en metgezellen. Geselecteerde filmfragmenten in dialoog met nieuw geschilderde beelden van de film- en theaterrollen van Mueller-Stahl geven inzicht in zijn bewogen filmografie. Bovendien geven video-interviews met de kunstenaar uitgebreide uitleg over de artistieke bedoelingen van de werken en over de afgebeelde persoonlijkheden. Een filmzaal stelt bezoekers in staat om zich onder te dompelen in de biografie van Mueller-Stahl en zijn ontwikkeling als acteur en schilder in de context van de hedendaagse geschiedenis.

Sinds het begin van de jaren 2000 werden druktechnieken zoals lithografie steeds belangrijker voor de kunstenaar. Deze afzonderlijke werken en beeldcycli staan vaak in direct verband met het werk van Mueller-Stahl als acteur. Zo gaat de in 2004 ontstane lithografiecyclus Night on Earth – Day on Earth over de niet-lineaire verhalende structuur en de personages van de in 1991 verschenen film Night on Earth van Jim Jarmusch, waarin de acteur de New Yorkse taxichauffeur Helmut Grokenberger speelde, een voormalige clown uit Oost-Duitsland. De episodische film speelt zich tegelijkertijd af in Los Angeles, New York, Parijs, Rome en Helsinki. In elke stad ontmoeten een taxichauffeur en een of meer passagiers elkaar. De handeling concentreert zich op de ontmoeting en de daaruit voortvloeiende dialogen. Op deze manier worden verschillende levensvisies en houdingen geïntroduceerd. De niet met elkaar verbonden individuele lotgevallen op verschillende plaatsen in de wereld worden zo humoristische, poëtische voorbeelden van het menselijk bestaan.

Mueller-Stahls grootformaat schilderijen vormen een contrast met de kleinschalige, vaak narratief als serie opgezette grafische werken. Ook voor deze doeken zijn variaties een basismotief – vaak gekoppeld aan muzikale thema's uit de klassieke muziek of de jazz, die de getalenteerde muzikant evenzeer fascineren als zijn literaire, filmische en artistieke voorgangers. De biografische en historische spanning is ook in deze werken aanwezig. Zo zijn er bijvoorbeeld schilderijen waarvan de titel verwijst naar Obama's Chicago of Donald Trump. Ook de actuele wereldpolitiek, hedendaagse bewegingen in de politiek, oorlogen en in het bijzonder de situatie van mensen die gedwongen zijn te vluchten of te migreren, raken de kunstenaar.

Vlucht en migratie kenmerken ook een groot deel van de biografieën van joodse families tot in de 21e eeuw. Een recentere reeks werken in de tentoonstelling bestaat uit Mueller-Stahls portretten van beroemde joodse persoonlijkheden uit de wereldgeschiedenis en het heden. Onder de geportretteerden bevinden zich vooral veel cultuurmakers: kunstenaars, schrijvers, musici, filosofen, regisseurs en uitgevers, maar ook religieuze leiders, politici en wetenschappers. De selectie van portretten toont onder andere de filosoof en cultuurcriticus Walter Benjamin, de fotografe Ilse Bing, de componist George Gershwin, de kunsthistoricus Ernst Gombrich, de literatuurcriticus Marcel Reich-Ranicki, de schrijver Franz Kafka en de componiste Fanny Hensel. Alle door de kunstenaar geportretteerde persoonlijkheden hebben op hun eigen manier hun stempel op de wereld gedrukt. De werkterreinen van de afgebeelde personen bevinden zich in een spanningsveld tussen Duitsland, Oostenrijk, Israël en de VS.

Momenteel werkt Armin Mueller-Stahl aan een reeks geschilderde en getekende werken op papier over zijn verschillende filmrollen. In een gemengde techniek van vloeibare en pasteuze kleuren op papier wijdt de 95-jarige kunstenaar zich aan de herinneringen aan zijn acteerwerk. Met deels gestische kleurverlopen hebben deze nieuwe schilderijen vaak een direct emotionele en sfeervolle uitstraling.

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­__________________________

Catalogus bij de tentoonstelling
Armin Mueller-Stahl. Nacht und Tag auf der Erde
Uitgegeven door Antje-Britt Mählmann, met teksten van Eske Nannen, Armin Mueller-Stahl, Antje-Britt Mählmann, Beate Kemfert en Kristin Schrader.
Hardcover, Duits, 136 pagina's, meer dan 160 kleurenafbeeldingen.
Prijs in de Moylandshop: € 28